Chào mừng bạn đến với Flux Digital !

Chúng tôi, như một tập thể sáng tạo, luôn không ngừng tìm kiếm sự học hỏi để nâng cao bản thân. Mục tiêu của chúng tôi là mang đến cho khách hàng những chiến lược tối ưu nhất, những thiết kế độc đáo và những video tinh tế. Đam mê mãnh liệt luôn là nguồn cảm hứng để chúng tôi tìm kiếm những ý tưởng độc đáo, mới mẻ và hiệu quả hơn.
Flux Digital sẽ giúp doanh nghiệp của bạn bứt phá hơn.

Thiết Kế Bảng Hỏi Chi Tiết Trong Nghiên Cứu Marketing?

Thiết Kế Bảng Hỏi Chi Tiết Trong Nghiên Cứu Marketing?

Bảng câu hỏi là một công cụ để thu thập dữ liệu định lượng. Nó bao hàm một tập hợp các câu hoit và câu trả lời theo một logic nhất định. Do vậy, xây dựng bảng câu hỏi là một tiến trình được chính thức hóa nhằm thu thập, ghi chép lại những thông tin xác đáng và được chỉ định rõ với sự chính xác và hoàn hảo tương đối. Cũng chính vì vậy mà quy trình thiết kế bảng hỏi là vô cùng quan trọng. Vậy một bảng hỏi chi tiết, chính xác được thiết kế như thế nào?

Bảng câu hỏi là một công cụ để thu thập dữ liệu định lượng. Nó bao hàm một tập hợp các câu hoit và câu trả lời theo một logic nhất định. Do vậy, xây dựng bảng câu hỏi là một tiến trình được chính thức hóa. Nó nhằm thu thập, ghi chép lại những thông tin xác đáng. Đồng thời được chỉ định rõ với sự chính xác và hoàn hảo tương đối. Cũng chính vì vậy mà quy trình thiết kế bảng hỏi là vô cùng quan trọng. Vậy một bảng hỏi chi tiết, chính xác được thiết kế như thế nào? Mời bạn đọc cùng tìm hiểu bài viết dưới đây của Flux Digital nhé!

Bảng câu hỏi có vai trò gì?

Bảng câu hỏi tốt sẽ giúp điều khiển quá trình đặt câu hỏi dễ dàng. Hơn nữa còn giúp cho việc ghi chép được rõ ràng, chính xác. Bảng câu hỏi có các nhiệm vụ liên quan đến người được phỏng vấn:

  • Giúp người được phỏng vấn biết rõ ràng các câu hỏi
  • Phải chuyển tải nội dung muốn hỏi (hay thông tin yêu cầu đạt được) vào trong các câu hỏi. Sau quá trình phỏng vấn phải có thông tin theo mục tiêu nghiên cứu
  • Khuyến khích người được phỏng vấn hợp tác và tin rằng câu hỏi của họ sẽ được giữ kín
  • Khuyến khích sự trả lời thông qua sự xem xét lại nội tâm kỹ hơn. Kết hợp việc lục lại trí nhớ hay liên hệ với những điều đã ghi chép
  • Hướng dẫn rõ ràng những điều người được hỏi muốn biết và cách trả lời
  • Xác định nhu cầu cần biết để phân loại để phân loại và kiểm tra lại cuộc phỏng vấn

Quy trình thiết kế bảng hỏi trong nghiên cứu marketing chính xác

Thiết kế bảng hỏi

Do sự chính xác và thích hợp của các dữ liệu thu thập được phụ thuộc chủ yếu vào bảng câu hỏi. Vì vậy, thiết kế một bảng câu hỏi tốt sẽ có tác dụng rất lớn đến sự thành công của một dự án nghiên cứu.

Bước 1. Xác định các dữ kiện riêng biệt cần tìm

Nhà nghiên cứu cần phải xem xét mục tiêu nghiên cứu. Để có xác định chính xác cái gì cần phải được đo lường. Liệt kê những gì cần đo lường, có thể là danh sách những ý hỏi (items) và câu hỏi riêng biệt, những nhóm chữ hay từ chủ yếu. Nếu danh sách này quá dài, nhà nghiên cứu cần phải loại bỏ bớt những nội dung quá xa với mục tiêu nghiên cứu. Việc này giúp người nghiên cứu tiết kiệm thời gian và chi phí. Sau đó, dự tính xem những biến số được đo lường sẽ được sử dụng như thế nào. Đồng thời cân nhắc nên dùng loại kỹ thuật phân tích nào để mang lại ý nghĩa cho dữ liệu.

Điều quan trọng phải lưu ý là tuyệt đối không dùng những suy đoán chủ quan của mình. Đặc biệt là khi đưa ra danh sách những items trong bảng hỏi. Yêu cầu này là để đảm bảo tính khách quan và khoa học trong nghiên cứu.

Bước 2: Xác định phương pháp điều tra

Trong bước này, người nghiên cứu cần quyết định phương pháp để tiếp xúc với người được phỏng vấn. Ví dụ như phỏng vấn trực tiếp, gọi điện thoại, gửi thư hay Internet…. Các phương pháp tiếp xúc khác nhau sẽ yêu cầu nội dung, cũng như cấu trúc câu hỏi của bảng câu hỏi khác nhau.

Bước 3: Đánh giá nội dung khi thiết kế bảng hỏi trong nghiên cứu marketing

Mục tiêu và nội dung của vấn đề nghiên cứu quyết định nội dung các câu hỏi. Thế nhưng, việc có được những thông tin thích đáng từ những câu trả lời hay không. Thì nó lại phụ thuộc rất lớn vào khả năng phác thảo bảng câu hỏi của người nghiên cứu. Do vậy, khi xây dựng các câu hỏi, cần cân nhắc các tiêu chuẩn sau:

  • Câu hỏi đặt ra có cần thiết hay không?
  • Người trả lời có được những thông tin cần thiết để trả lời các câu hỏi được không?
  • Người trả lời liệu có cung cấp các thông tin đó không?
  • Dùng câu hỏi gián tiếp: thay vì hỏi về thu nhập có thể hỏi sang vấn đề chi tiêu.
  • Thăm dò bằng cách gửi thư và không cần cho biết tên và địa chỉ.
  • Thuyết phục người trả lời bằng cách nêu rõ mục đích của cuộc điều tra. Đồng thời tạo sự tin tưởng đối với người hỏi
  • Đặt những câu hỏi nhạy cảm ở cuối bảng câu hỏi. Kết thúc bảng câu hỏi thường là câu cảm ơn người trả lời đã tham gia trả lời phỏng vấn. Chẳng hạn như “Xin chân thành cảm ơn sự nhiệt tình trả lời của ông/bà (anh/chị)”.
  • Mở đầu một bảng câu hỏi bằng một đoạn văn ngắn gọn. Bao gồm tự giới thiệu về mục sẵn lòng giúp chúng tôi trả lời một số câu hỏi. Tôi xin bảo đảm sẽ giữ kín các câu trả lời của ông/bà (anh/chị).

Bước 4: Quyết định dạng câu hỏi và câu trả lời

Có hai dạng câu hỏi chính được sử dụng trong bảng hỏi. Đó chính là câu hỏi đóng và câu hỏi mở. Sau đây là một số lưu ý với những dạng câu hỏi này.

4.1. Câu hỏi đóng

Câu hỏi đóng là dạng câu hỏi mà cả câu hỏi lẫn câu trả lời đều được cấu trúc. Nhìn chung, câu hỏi đóng tạo nhiều thuận lợi cho người trả lời. Nguyên nhân là do không phải dành nhiều thời gian suy nghĩ, viết ra ý kiến của mình. Cũng do vậy, thời gian hoàn thành bảng hỏi sẽ nhanh hơn. Lợi thế này đặc biệt phát huy đối với những câu hỏi có nhiều chi tiết.

Mặt khác, việc sử dụng các câu hỏi đóng tạo nhiều thuận tiện. Ví dụ trong quá trình xử lý, tính toán và phân tích dữ liệu. Chính vì những lợi thế này, câu hỏi đóng là hình thức câu hỏi được sử dụng chủ đạo trong các bảng hỏi nghiên cứu marketing.

Tuy nhiên, khi sử dụng dạng câu hỏi này, nhà nghiên cứu phải nghiên cứu kỹ lưỡng cách đo lường. Đồng thời phải đặt câu hỏi, và sử dụng từ ngừ chính xác. Hơn thế nữa cũng cần phải thận trọng khi đưa ra các phương án lựa chọn cho người trả lời. Các phương án phải đủ, và bao quát được tất cả các ngữ cảnh có thể).

4.2. Câu hỏi mở – Thiết kế bảng hỏi trong nghiên cứu marketing

Câu hỏi mở là dạng câu hỏi mà trong đó câu hỏi được cấu trúc còn câu trả lời thì không. Người trả lời có thể trả lời với bất cứ thông tin nào và bất cứcâu nào được coi là thích hợp. Trong trường hợp thực hiện điều tra qua phỏng vấn viên, người phỏng vấn sẽ có nhiệm vụ viết lại chính xác những gì có thể thu thập được. Với những câu hỏi mở, người trả lời có thể tự do trả lời câu hỏi theo ý mình tùy theo phạm vi tự do trong nội dung câu hỏi đặt ra cho họ.

Nhờ điều này, việc dùng những câu hỏi mở có những ưu điểm là cho phép người nghiên cứu thu được những câu trả lời bất ngờ, không dự liệu trước. Người trả lời có thể bộc lộ rõ ràng hơn quan điểm của mình về một vấn đề nào đó, mà không bị gò bó bởi nội dung câu hỏi.

Tuy nhiên, khó khăn khi sử dụng dạng câu hỏi mở trong nghiên cứu marketing cũng rất nhiều. Nhà nghiên cứu có thể gặp khó khăn để hiểu người trả lời khi họ diễn đạt kém. Dạng câu hỏi này ít được dùng trong trường hợp phỏng vấn bằng thư tín. Ngoài ra, kết quả thu được phụ thuộc vào sự ghi chép của người phỏng vấn nên có thể bỏ qua chi tiết quan trọng. Chính vì thế mà câu hỏi mở thường bị hạn chế trong các cuộc nghiên cứu marketing. Đặc biệt là khi nó muốn vương tới một quy mô (cỡ mẫu) lớn.

Bước 5: Xác định từ ngữ trong bảng câu hỏi

Việc thiết kế bảng câu hỏi mang tính nghệ thuật rất cao cho nên không có qui tắc nhất định để xác định câu hỏi chính xác cho các vấn đề cá nhân:

  • Dùng từ ngữ quen thuộc, tránh dùng tiếng lóng và từ chuyên môn.
  • Dùng từ ngữ đơn giản để mọi người có thể hiểu ở bất luận trình độ học vấn nào.
  • Tránh sử dụng các câu hỏi dài bởi vì sẽ dễ làm nản lòng người trả lời, hoặc không theo dõi được.
  • Từ ngữ trong câu hỏi càng rõ ràng, chính xác càng tốt; những từ ngữ khó diễn đạt, hoặc khó hiểu “thường xuyên”, “thông thường”… cần được ghi chú mức độ rõ ràng
  • Tránh câu hỏi lặp lại, tức là một câu hỏi mà có nhiều câu trả lời cùng một lúc. Ví dụ: “Bạn có cho rằng nhân viên của Công ty ABC vừa nhiệt tình vừa trách nhiệm không?”. Trong trường hợp này, có thể thấy “nhiệt tình“ và “trách nhiệm“ là hai biểu hiện khác nhau. Có nhân viên có biểu hiện rất nhiệt tình nhưng thực tế không có trách nhiệm trong công việc, với khách hàng (hứa nhưng không thực hiện trách nhiệm lời hứa của mình).
  • Tránh các câu hỏi gợi ý, là câu hỏi có hướng dẫn hoặc ngầm đặt câu trả lời. Ví dụ: “Hiện nay, sản phẩm A đang rất được ưa chuộng trên thị trường, bạn đồng ý rằng sản phẩm A có chất lượng tốt chứ?”…
  • Tránh các câu hỏi định kiến: Là câu hỏi mà các khoản mục trả lời được thiết kế thiên về một phía “tiêu cực” hoặc “tích cực”.

Bước 6: Xác định cấu trúc bảng câu hỏi

Ở bước này, người nghiên cứu sẽ phải sắp xếp các câu hỏi theo một trình tự nhất định, thuận tiện cho người đi phỏng vấn. Có thể chia các câu hỏi thành 5 loại và tạo thành 5 phần chính trong bảng câu hỏi theo chức năng của chúng đóng góp vào sự thành công của cuộc phỏng vấn.

  • Phần mở đầu hoặc câu hỏi hướng dẫn: Có tác dụng mở đầu cuộc phỏng vấn thuận tiện, khởi đầu cho chuỗi những câu trả lời và gây thiện cảm với người được phỏng vấn.
  • Câu hỏi sàng lọc: Có tác dụng chỉ rõ đối tượng cần được phỏng vấn, tránh phải phỏng vấn những người không có kiến thức về vấn đềđang điều tra.
  • Câu hỏi hâm nóng: Có tác dụng gợi nhớ thông tin và tập trung vào chủ đề nghiên cứu, tránh các cảm xúc đột ngột khi đi vào chủ đề quá nhanh, người trả lời có thểchưa tạo được hứng thú và hồi tưởng thông tin kịp.
  • Các câu hỏi đặc thù: là những câu hỏi đi vào chủ đề nghiên cứu: mức độ thường xuyên khi sử dụng sản phẩm? Địa điểm mua? Cảm giác về chất lượng? Động cơ sử dụng?…
  • Các câu hỏi phụ: được sử dụng để thu nhận thêm các thông tin về đặc điểm nhân khẩu của người trả lời (giới tính, tuổi tác, nghề nghiệp,…)

Bước 7: Xác định các đặc tính vật lý của bảng câu hỏi

Công việc này bao gồm các bước sau:

  • Xem xét hình dạng bảng câu hỏi, chất lượng giấy, chất lượng in ấn… để tạo thiện cảm và lôi cuốn người trả lời tham gia vào cuộc phỏng vẩn, có một số trường hợp, nếu chúng ta in bảng câu hỏi trên giấy màu thì cũng có thể gia tăng tỉ lệ trả lời.
  • Nếu dùng câu hỏi mở thì nên chừa khoảng trống đủ để người được hỏi ghi câu trả lời và diễn đạt ý kiến của mình.
  • Việc in bảng câu hỏi thành tập sách nhỏđôi khi có tác động thu hút, hấp dẫn hơn là kẹp nhiều trang lại.
  • Khi nhảy quãng câu hỏi trên bảng câu hỏi thì phải chú thích rõ ràng.

Bước 8: Kiểm tra, sửa chữa bảng hỏi

Nhiều nhà nghiên cứu thường xuyên bỏ qua bước này mà tiến hành điều tra bằng bảng hỏi khi chưa kiểm tra bảng hỏi. Dù có cẩn thận mấy đi chăng nữa, các bảng câu hỏi sau khi thiết kế khó tránh khỏi lỗi. Do đó sẽ gây khó khăn khi thu nhập dữ liệu. Vì vậy, trước khi thực hiện phỏng vấn chính thức nên tiến hành kiểm tra trước. Cần xem xét những vấn đề sau:

  • Người được phỏng vấn có hiểu và trả lời được bảng câu hỏi không?
  • Người phỏng vấn có thực hiện tốt không?
  • Thông tin có ghi nhận tốt không?
  • Thời gian cần thiết để tiến hành phỏng vấn?
  • Sau khi kiểm tra sẽ thực hiện sửa chữa, điều chỉnh lần cuối trước khi thực hiện phỏng vấn thử.

Ví dụ về thiết kế bảng hỏi trong nghiên cứu marketing – Bảng khảo sát thăm dò khách hàng cá nhân

Dưới đây là một bảng hỏi khảo sát thăm dò khách hàng cá nhân của một doanh nghiệp viễn thông mà bạn có thể tham khảo:

Trên đây là những lưu ý khi thiết kế bảng hỏi trong nghiên cứu Marketing. Hi vọng bài viết trên của Flux Digital đã mang lại cho bạn những kiến thức bổ ích.

5/5 - (18 votes)

Bài viết mới nhất